بررسی رابطه میان احساس نا امنی اجتماعی و مسئولیت گریزی شهروندی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجو دکتری جامعه شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران .

2 دانشیار گروه توسعه و سیاستگذاری اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران. ایران.نویسنده مسئول.

3 دانشیار گروه جامعه شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه تهران. ایران.

4 استادیارگروه جامعه شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی تهران مرکز،تهران. ایران.

چکیده

زمینه و هدف: حس تعهد و مسئولیت یکی از شروط لازم برای تحقق شهروندی است، همچنان که در برابر حق شهروندی، تکلیف و وظیفه ­ای برای شهروند وجود دارد، متاسفانه با گذری در جامعه و مشاهده رفتارهای شهروندان در انجام وظایف شهروندی با مسئله روبه رشد مسئولیت­ گریزی مواجه می­ شویم، به‌طوری که به دور زدن، زرنگ بودن و شانه خالی کردن نسبت به وظایف محوله نیز تعبیر می­ شود. این موضوع به‌ویژه در حوادث انسان ­ساز، مسائل شهری، مشارکت شهروندان، توسعه اجتماعی و مدیریت شهری از اهمیت به‌سزایی برخورداراست. مطالعه حاضر با هدف بررسی رابطه بین میزان احساس ناامنی اجتماعی و مسئولیت­ گریزی شهروندی در بین شهروندان تهرانی در سال 1399 انجام گرفته است.
روش تحقیق: پیمایش و جمع آوری داده­ ها با تکنیک پرسشنامه ساخت یافته و به روش نمونه­ گیری خوشه­ ای در بین شهروندان تهرانی بالای 18 انجام پذیرفته است. حجم نمونه آماری با استفاده از فرمول نمونه­ گیری کوکران 384 برآورد گردید، البته با توجه به شرایط پاندمیک ویروس کرونا در زمان انجام تحقیق و محدودیت­ های موجود با 356 پرسشنامه داده ­ها جمع­ آوری و تحلیل در نرم افزار SPSS انجام پذیرفته است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته‌های توصیفی نشان داد که میزان مسئولیت­ گریزی شهروندی در بین پاسخگویان، از حد متوسط بالاتر است. همچنین میزان احساس ناامنی اجتماعی از سطح متوسط بالاتر گزارش شد. رابطه بین میزان احساس ناامنی اجتماعی، آگاهی شهروندی و تحصیلات با میزان مسئولیت­گریزی شهروندی معنا­دار است. نتایج: مدل مسیر تحقیق نشان می­ دهد که احساس ناامنی اجتماعی (با ضریب 20%)، میزان آگاهی شهروندی(با ضریب 24 -%) و تحصیلات (با ضریب  23/0-%) از عوامل تأثیرگذار بر میزان مسئولیت ­گریزی شهروندی است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigating the Relationship between Social Insecurity Feeling and Civic Responsibility Evasion

نویسندگان [English]

  • Maryam Javadi 1
  • Maliheh Shiyani 2
  • Alireza Mohseni Tabrizi 3
  • Sasan Vadie’eh 4
1 PhD Candidate, Sociology, Investigating Iran’s Social Issues, Islamic Azad University, Oloum Tahghighat Branch, Tehran, Iran.
2 Associate Professor, Development & Social Policy-making Dept., Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Iran, Corresponding author.
3 Associate Professor, Sociology Dept., Faculty of Social Sciences, University of Tehran, Iran.
4 Faculty Member, Islamic Azad University, Central Branch, Tehran, Iran.
چکیده [English]

Background and Aim: Sense of commitment and responsibility is one of the necessary requirements for the realization of citizenship, as there is a duty and task vis-à-vis citizenship rights for citizens. Unfortunately, having gone through society and observing citizens’ behavior in performing citizenship duties, we experience the growth of civic responsibility evasion, which is also interpreted as circumvention, sharpness and shrugging off the assigned tasks. This issue is of high importance particularly in man-made disasters, urban issues, citizens’ contribution, social development and urban management. In 2020, the present study has been conducted with the aim of investigating the relationship between the levels of social insecurity and civic responsibility evasion among Tehrani citizens.
Method: The survey and data collection was performed using a researcher-made questionnaire technique and through performing cluster sampling method among 18+ Tehrani citizens. Using Cochran's sampling formula, the statistical sample size was estimated at 384; however, due to the pandemic conditions of the corona virus at the time of conducting the study and the existing restraints, data was collected and analyzed in SPSS via 356 questionnaires.
Findings and Conclusion: Descriptive findings indicated that the level of civic responsibility evasion by citizenship among those who filled in the questionnaires is above average. Also, the level of social insecurity feeling was reported above the average level. There is significant relationship between social insecurity feeling, citizens’ awareness and education; with the degree of civic responsibility evasion. The results of the research path model shows that social insecurity feeling (with a coefficient of 20%), the level of citizenship awareness (with a coefficient of -24%) and education (with a coefficient of -0.23%) are among the factors impacting the level of responsibility evasion by citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Responsibility evasion
  • Citizenship
  • social insecurity feeling
  • social insecurity dimensions
  • ابراهیمیان، حجت­اله. لطفی، توکل (1398). «مطالعه رابطه حقوق شهروندی با امنیت اجتماعی، مورد مطالعه: شهروندان شهر تهران». فصلنامة پژوهش اجتماعی، سال دوازدهم ، شماره 45.
  • ایمان، محمد تقی. مرادی، گلمراد. جلائیان وجیهه.(1389). «بررسی ارتباط بین مسئولیت اجتماعی جوانان و احساس امنیت اجتماعی». فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، تهران.
  • بوزان، باری (1378). «مردم، دولتها و هراس، گزیده مقالات سیاسی، امنیتی.پژوهشکده مطالعات راهبردی»، چاپ دوم.
  • توسلی، غلامعباس. نجاتی حسینی، سید محمود. (1382). «واقعیت اجتماعی شهروندی در ایران»،انجمن جامعه شناسی ایران، د5، ش 2.
  • جیکوبز، جین (1386(. «مرگ و زندگی شهرهای بزرگ آمریکایی». ترجمـه: حمیدرضـا پارسـی، آرزو افلاطـونی، تهران: انتشارت دانشگاه تهران.
  • فالکس، کیث (1384). «شهروندی»، ترجمه محمدتقی دلفروز، تهران: انتشارات کویر.
  • فتحی، سروش. ثابتی، مریم. (١٣٩١). «توسعه ساختار سازمانی شهری و گسترش فرهنگ شهروندی»، فصلنامه مطالعات شهری‌‌، سال 2، شماره 2.
  • فتحی واجارگاه، کورش. واحدچوکده، سکینه، (1388). «آموزش شهروندی در مدارس»، چاپ اول، تهران. انتشارات کتابیران.
  • لهساتی زاده، عبدالعلی. (1391).«نقش محرومیت نسبی در افزایش خشونت های شهری مناطق حاشیه نشین»، فصلنامه مطالعلات شهری. سال 2، شماره 3.
  • نوروزی، فیض اله، فولادی سپهر، سارا .(1388).« بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 15-29 ساله شهر تهران و عوامل موثر بر آن»، فصلنامه راهبرد، سال هجدهم، شماره 53.
  • نوروزی، کامبیز.(1385 ). «حق شهروندی، مسئولیت مشترک دولت-ملت»، نشریه نامه، شماره 53.
  • نوید نیا،منیژه.(1382). «درآمدی بر امنیت اجتماعی»، فصلنامه مطالعات راهبردی، سال ششم، شماره .19
  • هزار جریبی، جعفر. صرفی شالی، رضا. (1389)، « بررسی تعامل دو مفهوم شهروندی و امنیت اجتماعی»، فصلنامه نظم و امنیت انتظامی، سال سوم، شماره 3.

 

  • Janowitz, M. (1978). The Last Half-century: Societal change and Politics in America. Chicago: The University of Chicago.
  • Kotkas, T. Governing Health and Social Security in the Twenty-First Century: Active Citizenship Through the Right to Participate. Law Critique 21, 163–182 (2010). https://doi.org/10.1007/s10978-010-9071-0
  • Lister,R.(1997).”Citizenship: Towards a feminist synthesis”. Feminist Review 57: 28-47.
  • McLaughlinT.H. (441). Citizenship, diversity and education: A philosophical perspective. In David Carr, Mark Halstead & Richard Pring (Eds.), Liberalism, education and schooling: Essays by T.H. McLaughlin (pp.4-95). Exeter: Imprint Academic
  • Mitar, Miran. (1996). Assessment of societal security in recent past and today. college of police and security studies Slovenia. PP: 51-63.
  • Sheehan, Michael. (2005). International Security, an Analytical survey. London, Lynne Rienner Publishers.
  • Raymond Plant (2003). “Citizenship and Social Security”, Institute for Fiscal Studies.Volume24, 2:153-166. Onlinelibrary.
  • https://www.imna.ir/photo/487454
  • https://www.transparency.org/en/cpi/2020/index/nzl
  • http://hdr.undp.org/en/content/human-development-index-hdi