همبستگی ابعاد اجتماعی و جرائم و ارتباط آن با طراحی فضامحور کلانتری‌ها (مطالعه موردی: ۲۸ کلانتری تهران بزرگ)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، معماری منظر، دانشگاه تهران،تهران، ایران.نویسنده مسئول.

2 کارشناسی ارشد، معماری منظر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشیار گروه معماری منظر، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت، تهران، ایران.

چکیده

هدف و زمینه: هر چه کلانتری­ ها بتوانند در وظیفه اصلی­ شان یعنی پاسخ گویی به نیازهای امنیتی جامعه، عملکرد بهتری داشته باشند، سطح کیفیت زندگی شهروندان بالاتر می­ رود. بستری که این وظایف در قالب هویت فیزیکی در آن صورت می­ پذیرد ساختمان کلانتری است. حال با استفاده از رویکرد طراحی فضامحور معماری به کشف راه­ کارهای طراحی فضاهای اصلی کلانتری­ ها، بر اساس شاخص­ های اجتماعی محدوده استحفاظی آن ها پرداخته شده است.
روش تحقیق: این پژوهش از نوع کاربردی است و روش تحقیق آن از نوع همبستگی است. همچنین 28 کلانتری به صورت تصادفی و پراکنده در تمامی مناطق شهر تهران، به  عنوان نمونه موردی انتخاب شده اند. اطلاعات این پژوهش بر اساس مطالعه و بررسی منابع کتابخانه­ ی و داده­ های سال 98 پلیس پیشگیری ناجا، سال­نامه آماری شهر تهران، اطلس کلان­ شهر تهران و بازدیدهای میدانی گردآوری شده است و سپس به تحلیل همبستگی شاخص­ های اجتماعی و پنج جرم مهم (رایج­ترین)، به دست آمده، به وسیله نرم ­افزار آماری اس پی اس اس پرداخته شده است. در نهایت به تطبیق همبستگی بین شاخص های اجتماعی و پنج جرم مهم با طراحی فضامحور پرداخته شده است.
یافته­ ها و نتیجه­ گیری: بر اساس تحلیل همبستگی صورت گرفته، رابطه معناداری بین هر شاخص اجتماعی نسبت به یک یا چند جرم کشف گردید. سپس با استناد به وظایف هر بخش کلانتری به واسطه جرائم مربوطه­ شان رابطه اثرگذاری شاخص­ های اجتماعی محدوده استحفاظی­ شان با هر فضای اصلی کلانتری تبیین گردیده است. بدین ترتیب با استفاده از یافته به دست آمده به تبیین راه­ کارهای فضاهای اصلی کلانتری پرداخته شده است. راه­ کارهای تبیین شده، به الزاماتی از قبیل تعداد یا نوع اتاق­ ها، موقعیت قرارگیری، دسترسی، سلسله مراتب، همجواری­ ها، وسعت و تناسبات فضایی پرداخته ­اند. در نهایت نیز ساختارهای فضایی تبیین شده، می ­تواند موجب ایجاد یک کلانتری مطابق با شاخص ­های اجتماعی گردد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Correlation of Social Aspects and Crimes and its Relationship with the Space-oriented Design of Police Stations (Case Study: 28 Police Stations in Greater Tehran)

نویسندگان [English]

  • Keyvan Kiani 1
  • kamyab Kiani 2
  • Mehdi Khakzand 3
1 MA, Landscape Architecture, University of Tehran, Tehran, Iran. Author.
2 MA, Landscape Architecture, Trabiat Modarres University, Tehran ,Iran.
3 Associate professor, Landscape Architecture, School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science & Technology.
چکیده [English]

Background and Aim: The better the police stations perform their main task, i.e. meeting the security needs of the community, the higher the quality of citizens' life. The context wherein these tasks are performed in the form of physical identity is the police station buildings. In this regard, benefiting from the space-oriented design approach of architecture, solutions for designing the main spaces of police stations have been discovered, based on the status of social indicators in the areas under their coverage.
 Method: The research is of applied type and its research method is of correlational type. Twenty-eight police stations have been also randomly selected and scattered in all zones of Tehran as a case study. The research information has been collected based on studying and examining library resources and data of the NAJA Prevention Police in 2019, the statistical annual book of Tehran, Atlas of greater Tehran and field visits. Then, SPSS was used for analyzing the correlation of achieved social indicators and five important (most common) crimes. Finally, the correlation between social indicators and five important crimes is adapted with space-oriented design.
 Findings and Conclusion: Based on the correlation analysis conducted, it came out that there was significant relationship between each social index in relation to one or more crimes. Then, referring to the missions of each police station due to their respective crimes, the relationship between the effectiveness of social indicators in the area under their coverage and each main police station space has been explained. Thus, using the obtained finding, the design strategies of the main police station spaces have been explained. The explained solutions have addressed requirements such as the number or type of rooms, location, access, hierarchy, proximity, size and spatial proportions. Finally, the explained spatial structures may lead to the creation of a police station in accordance with social indicators

کلیدواژه‌ها [English]

  • : Police station
  • social indicators
  • Crime
  • space-oriented design
  • correlation
  • اسکندری، مجتبی، رستگار، علی، گرامی، ایوب. (1389)، ارزیابی بهره‌وری کلانتری و پاسگاه‌های نیروی انتظامی (مطالعه موردی فرماندهی انتظامی استان قم)، دانش انتظامی، دوره۱۲، شماره ۳، صص. 137-163.
  • بدری بنام، نسیبه، و موسوی، میر سعید، و اکبری نامدار، شبنم، و ایران زاده، سلیمان. (1398). شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر پایداری اجتماعی مکان در فضای آموزشی (نمونه موردی: دانشکده هنر و معماری دانشگاه آزاد اسلامی تبریز )، شهر ایمن، 2(5).
  • بستو، رضا، شرفی، محمدرضا. (1396)، آنچه یک واحد گشت باید بداند. تهران: ناجا، معاونت تربیت و آموزش ناجا، اداره کل منابع و متون درسی.
  • بیات، اشکان، رسولی، لیلا. (1392)، طراحی فضای کلانتری نمونه براساس ارزیابی تأثیر آن بر آرامش روانی مراجعان و کارکنان کلانتری. پژوهش‌نامه نظم و امنیت انتظامی دوره۶، شماره ۲۲، صص. ۶۱-۹۰.
  • بیات رستمی، روحاله؛ کلانتری، محسن و حسنی، سعید، 1389 ، توانمندسازی معابر و محلات شهری در برابر بزه‌کاری از طریق طراحی محیطیCPTED ،دومین کنفرانس برنامه‌ریزی و مدیریت شهری، مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • پلیس پیشگیری ناجا. (۱۳۹۸)، آمار پرونده‌ها و پنج جرم مهمه کلانتری‌ها.
  • حیدرنژاد، علیرضا، عامری، محمدعلی، یاوری، علیرضا، حمیدی فر، علیرضا. (1399)، بررسی نقش واحدهای مشاوره و مددکاری اجتماعی کلانتری‌ها در ارتقاء سرمایه اجتماعی پلیس (مورد مطالعه: کلانتری‌های شهر مشهد). فصلنامه علمی مطالعات امنیت اجتماعی، دوره ۱۱، شماره ۶۲، صص. ۱۳۹-۱۵۹.
  • رحمت، محمد رضا. (1399)، تاثیر معماری بر وقوع جرایم و انحرافات اجتماعی. پژوهش‌های حقوقی میان رشته‌ای، دوره ۱، شماره ۱، صص. 13-30.
  • رفیعی کیا،‌هادی. (1399)، عارضه‌یابی سیستم عملکرد خدمات کلانتری و ارائه راه‌کارهای بهبود. پژوهش‌نامه نظم و امنیت انتظامی، دوره ۱۳، شماره ۴۹، صص. ۴-۲۷.
  • سالنامه آماری شهر تهران. (۱۳۹۸)، سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران، تهران: شهرداری تهران.
  • شهرداری تهران. (1399)، اطلس کلان‌شهر تهران. بازیابی از https://atlas.tehran.ir.
  • شهسواری، م.، و صمدزاده، ح.، و محمدی، ع.، و قربانی سپهر، آ. (1398). ارزیابی و پایش تاثیر طراحی محیطی در پیشگیری از جرم و اثر آن در احساس امنیت شهروندان با رویکرد CPTED (موردمطالعه؛ محله نعمت آباد، تهران). پژوهشنامه جغرافیای انتظامی، 7(26)، 89-114.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=528273

 

  • ضرغامی، ا. و بهروز، س. (1394). نقش و مفهوم «فضا» در بازآفرینی نظریه معماری و علوم اجتماعی. مطالعات میان رشته ای در علوم انسانی, 7(2 (پیاپی 26)), 81-99.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=247331

  • فردین، محمدرضا، شفقی، سیروس, بیک محمدی،حسن, رجبی، زهره. (1398). ارائه یک مدل پیشگیری از جرم در منطقه 5 شهر تهران در ایران بر اساس رویکرد CPTED. جغرافیا و مطالعات محیطی, 8(31), 7-16.
  • فلاحت، م.، و شهیدی، ص. (1394). نقش مفهوم توده - فضا در تبیین مکان معماری. باغ نظر، 12(35)،27-38

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=260688

  • قاسم روشن، ابراهیم. (1379)، عـوامل اجتماعى جرم، معرفت، شماره ۳۶.
  • قائمی شاد و توسلی. راهبردهای طراحی شهری جهت افزایش امنیت اجتماعی در شهرهای مرزی با تاکید بر رویکرد CPTED. نشریه علمی دانش انتظامی سیستان و بلوچستان, 4(6)،103-115.
  • کمالی، راحله، صحرائی نژاد، نسیم، رباطی، مریم. (1400). طراحی محیط پارک‌های شهری با رویکرد CPTED با هدف ارتقای احساس امنیت در محله اسلام آباد، منطقه 2 شهر تهران. پایداری، توسعه و محیط زیست، 2(1)، 43-60.
  • محمدنسل، غلامرضا. (1389)، فرایند پیشگیری از جرم، فصلنامه حقوق، صص. 317-335.
  • مهدی نژادی، ج.، و صادقی حبیب آباد، ع. (1397). تفحصی بر فضا و مکان مبتنی بر استعلای معماری و شهرسازی اسلامی ایرانی. نقش جهان, 8(4 ), 231-239.

https://www.sid.ir/fa/journal/ViewPaper.aspx?id=483766

  • مولدان، بدریچ، بیلهاز، سوزان. (1381)، شاخص‌های توسعه پایدار. تهران: ترجمه نشاط حداد تهرانی و ناصر محرم نژاد، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست.
  • Clinton, A., & Devlin, A. S. (2011). “Is this really a police station?”: Police department exteriors and judgments of authority, professionalism, and approachability. Journal of environmental psychology, 31(4), 393-406.‏
  • Dumont, C., & Mourlin, F. (2008, December). Space based architecture for numerical solving. In 2008 International Conference on Computational Intelligence for Modelling Control & Automation (pp. 309-314). IEEE.‏
  • Headley, A. M., Blount-Hill, K. L., & John, V. J. S. (2021). The psychology of justice buildings: A survey experiment on police architecture, public sentiment, and race. Journal of Criminal Justice, 73, 101747.‏
  • Javdan، M ad Rokneddin Eftekhari، A، (2010). Rural Areas Using Case Geographic Information System: Sarband Town (Shazand City - Markazi Application of Remote Sensing and GIS in Planning، Volume 1، Issue 1، 65-78.
  • Kalaycı, P. D., & Bilir, M. B. (2016). Police station facades: searching the architectural characteristics that appreciate all. Gazi University Journal of Science, 29(1), 35-48.‏
  • Millie, A. (2012). Police stations, architecture and public reassurance. British journal of criminology, 52(6), 1092-1112.‏
  • Shuja، H and Sajjadzadeh، H، (2015). National Conference on Architectural Engineering، Construction and Physical "and Social Balance. Development, Kouhdasht.
  • Home Office. (2005). Design Quality for Police Buildings.‏
  • Liu, Z. (2018). The Fourth District Police Station Plan.‏