تحلیل جامعه‌شناختی رابطه احساس امنیت با سرمایه روان‌شناختی (موردمطالعه: شهروندان بالای 18 سال خراسان رضوی)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری جامعه شناسی-مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه پیام نور. تهران. ایران. نویسنده مسئول.

2 کارشناسی ارشد ارتباطات اجتماعی دانشگاه آزاد اسلامی واحد قوچان. قوچان. ایران.

3 کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات. تهران. ایران.

چکیده

ا
هدف و زمینه: احساس امنیت، نبود خطر و ایجاد اطمینان است که می­ تواند با شکوفایی، خوش­ بینی، امید، خودکارآمدی و انعطاف­ پذیری به آسایش و آرامش منتهی گردد. پژوهش حاضر به رابطه تبیینی بین احساس امنیت با سرمایه­ های روان ­شناختی می­ پردازد که از رویکرد خردنگر امنیت وجودی گیدنز و سرمایه روان­ شناختی لوتانز برای تبیین نظری بهره برده شده است.
روش تحقیق: رویکرد کمی مبتنی بر پیمایش (توصیفی و همبستگی)، استفاده از ابزار پرسشنامه، انتخاب 618 نمونه مبتنی بر فرمول کوکران و نمونه­ گیری تصادفی ساده یافته­ ها جمع آوری شده است.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: نتایج فرضیه ها بیانگر این است که متغیر احساس امنیت با متغیر وابسته در سطح معناداری 05/0 مبتنی بر ضریب همبستگی (727/0) با شدت قوی و بر اساس مقادیر ضریب همبستگی ابعاد متغیر مستقل به ترتیب مولفه‌های احساس امنیت جانی، اخلاقی، اجتماعی، اقتصادی، خانوادگی و روانی رابطه معناداری با متغیر وابسته داشته‌اند. با توجه به مدل رگرسیون مولفه‌های متغیر احساس امنیت روانی، اقتصادی، اخلاقی و جانی در سطح خطای کوچکتر از01/0 معناداری داشته‌اند و در حدود 4/79 درصد از تغییرات متغیر وابسته را تبیین کنند. نهادینه کردن امنیت وجودی مبتنی بر نبود خطر و ایجاد اعتماد و اطمینان می ­تواند سرمایه­ های روان ­شناختی را شکوفا و با همکاری بین متولیان حوزه امنیت، فرهنگ و اجتماع می­توان امید، خوش­ بینی، خودکارآمدی و انعطاف ­پذیری را در رفتارهای زندگی شهروندان بسترسازی کرد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological Analysis of the Relationship between the Security Feeling and Psychological Capital(Case Study: 18 plus Citizens in Khorasan Razavi)

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Sharbatian 1
  • Abdolreza Majidi 2
  • Mehdi Omrani 3
1 PhD, Sociology, Iran Social Issues, Payam-e-Nour University, Tehran, Iran, Corresponding Author.
2 MA, Social Communications, Islamic Azad University, Ghouchan Branch, Ghouchan, Iran.
3 MA,Sociology, Islamic Azad University, Zahedan Oloum Tahghighat Branch, Zahedan,Iran.
چکیده [English]

Background and Aim: Security feeling, lack of danger and creating confidence may lead to comfort and tranquility through prosperity, optimism, hope, self-efficacy and flexibility. The present study deals with the explanatory relationship between the security feeling and psychological capital. Giddens' existential security crushing approach and Lutans psychological capital have been used for theoretical explanation.
Method: Findings were collected using quantitative survey-based approach (descriptive and correlation), and using a questionnaire. Simple random sampling based on Cochran's formula was used for selecting 618 samples.
Findings and Conclusion: The results of the hypotheses indicate that the variable of security feeling with the dependent variable at a significance level of 0.05 based on correlation coefficient (0.727) with strong intensity and based on the values ​​of correlation coefficient of independent variable dimensions of life security components: moral, social, economic, family and psychological have had a significant relationship with the dependent variable. According to the regression model, the components of the variable of mental, economic, moral and life security with little range of error (less than 0.01) have had significant relationship and have explained about 79.4% of the changes in the dependent variable. Institutionalizing existential security based on the absence of risk and building trust and confidence may flourish psychological capital, and via cooperation among security, culture and community stakeholders; hope, optimism, self-efficacy and flexibility could be built into the life behaviors of citizens.

کلیدواژه‌ها [English]

  • security feeling
  • Psychological Capital
  • Citizens
  • Khorasan Razavi
  • باقری زاده؛ علی، صنعت خواه، علیرضا (1398)، جامعه شناسی احساس امنیت و ترس از جرم (با تاکید برجغرافیای استان کرمان)،انتشارات جامعه شناسان- روش شناسان،چاپ اول.
  • جمشیدیان، عبدالرسول؛ فروهر، محمد؛ محمدی، ناهید(1393). کاربرد سرمایة روان‌شناختی در بهبود فعالیت‌های پلیس، فصلنامه علمی توسعه سازمانی پلیس، دوره 11، شماره 51،ص116-93.
  • حسین پور داوود، ارمندئی مریم، ولدی رضا (1395)، تأثیر سرمایه روان‌شناختی بر تسهیم دانش با میانجی احساس امنیت روان‌شناختی؛ دانشگاه صنعتی شریف، فصلنامه پژوهش و برنامه‌ریزی در آموزش عالی. دوره 22، شماره4،ص154-133.
  • حاجیانی، ابراهیم (1384)، چارچوب روش شناختی برای بررسی احساس امنیت، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی، سال اول، شماره 2-3،ص40-25.
  • حبیب پورگتابی، کرم؛ صفری شالی، رضا(1390)، راهنمای جامع کاربردی Spss در تحقیقات پیمایشی،نشر لویه و انتشارات متفکران. چاپ سوم.
  • حبیبی، آرش (1397). آموزش کامل Spss و راهنمای تصویری نرم‌افزار Spss. نشر الکترونیک پایگاه اینترنتی پارس مدیر.
  • دلاور، علی. (1384).ساخت و هنجاریابی شاخص‌های احساس امنیت در تهران، مرکز تحقیقات کاربردی طرح و برنامه ناجا.
  • ذاکری ماهانه، راضیه؛ افشانی،سیدعلیرضا؛ عسگری ندوشن،عباس (1391)، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی و میزان احساس امنیت اجتماعی در شهر یزد، مجلۀ جامعه‌شناسی ایران، دورة سیزدهم، شمارة 3، ص110-83.
  • سلطانی بهرام، سعید؛ دانش،لیلا؛علی‌نژاد، رقیه (1394)،مطالعه نقش پیشگیری انتظامی از جرم بر احساس امنیت شهروندان تبریزی. مجله مطالعات جامعه شناسی دانشگاه آزاد تبریز، سال هشتم، شماره 29،ص 56-39.
  • سیمار اصل، نسترن؛ فیاضی،مرجان، قلی پور،آرین (1389).تبیین پیامدهای عوامل روان‌شناختی مثبت در سازمان، فصلنامه علوم مدیریت ایران، سال پنجم، شماره 17 ، ص 45-23.
  • سیمار اصل، نسترن؛ فیاضی، مرجان (1387)، سرمایه روان‌شناختی؛ مبنایی نوین برای مزیت رقابتی، ماهنامه تدبیر، شماره 200، ص48-44.
  • صالحی، سیدرضا؛ افشاری نادری،افسر. (1390)، مبانی نظری و راهبردی مدیریت ارتقای امنیت اجتماعی و فرهنگی در تهران، فصلنامه راهبرد، سال بیستم،شماره 59، ص 76-49.
  • صرامی فروشانی، غلامرضا؛ آخوندی،نیلا، علیپور، احمد؛ اعراب شیبانی،خدیجه (1393)، اعتباریابی و بررسی ساختار عاملی پرسشنامه سرمایه روانی در کارشناسان شرکت ایران خودرو دیزل، فصلنامه علمی مطالعات روانشناختی دانشگاه الزهرا، دوره 10، شماره سوم، ص110-95.
  • صفری شالی، رضا (1390)،راهنمای تدوین طرح تحقیق (پرپوزال نویسی)، انتشارات جامعه و فرهنگ. چاپ سوم.
  • فقهی فرهمند، ناصر؛ زنجانی، سعید (1390)، بررسی رابطه بین سرمایه اجتماعی و سلامت اجتماعی با امنیت خانواده، فصلنامه علمی و پژوهشی مطالعه جامعه شناسی دانشگاه آزاد تبریز، دوره4،شماره 10، ص112-99.
  • کار، آلن ( 1385 )،روان‌شناسی مثبت؛ علم شادمانی و نیرومندی های انسان، ترجمه پاشا شریفی، حسن و نجفی زند، جعفر. انتشارات سخن،چاپ اول.
  • کجباف، محمد باقر(1381)،روان‌شناسی رفتار ترس، ناشر آوای نور،چاپ اول.
  • گراوند،یاسر؛ آتش‌افروز، عسگر؛ عنبری، علی( 1399)، مدل یابی رابطة ساختاری امنیت و شادکامی اجتماعی با نقش واسطه‌ای سرمایه‌های روان‌شناختی: مورد مطالعه شهر اهواز، مجله علمی و پژوهشی روان‌شناسی95، سال بیست و چهارم، شماره3، ص350-334.
  • گیدنز، آنتونی (1377)، پیامدهای مدرنیته، ترجمه محسن ثلاثی،نشر مرکز،چاپ اول.
  • گیدنز،آنتونی (1378)، تجد و تشخص، ترجمه ناصر موفقیان، نشر نی، چاپ اول.
  • هاشمیان، کیانوش؛ پورشهریاری، مه سیما؛ بنی جمالی،شکوه السادات و گلستانی بخت، طاهره (1386)، بررسی رابطه بین ویژگی‌های جمعیت‌شناختی با میزان به - زیستی ذهنی و شادمانی در جمعیت شهر تهران، فصلنامه مطالعات علمی روان‌شناختی دانشگاه الزهرا، دوره3،شماره3، ص163-139.
  • متقی، شکوفه؛ رضایی، صادق، اکبری، روح الله (1397)، بررسی تاثیر سرمایه روان‌شناختی و خودکارآمدی بر احساس امنیت اجتماعی دانش‌آموزان، فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات امنیت اجتماعی، شماره 54 ، ص19-1.
  • مرکز آمار ایران.(1395).نتایج سرشماری سال ۱۳۹۵، قابل بازیابی از: https://www.amar.org.ir.
  • نیکخواه، فهیمه؛ صالحی، سمیه (1398)،رابطه سرمایه روان‌شناختی و احساس امنیت روان‌شناختی معلمان با پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان، مجله مطالعات روان‌شناسی صنعتی و سازمانی دانشگاه اهواز، دوره 6، شماره 2، ص212-193.
  • نوروزی، فیض الله؛ فولادی سپهر، سارا ( 1388)، بررسی احساس امنیت اجتماعی زنان 15- 29 ساله شهر تهران و عوامل موثر بر آن، فصلنامه راهبرد، سال هجدهم، شماره 53، ص159-129.
  • وثوقی، منصور؛ آرام، هاشـم (1388)، بررسـی اعتمـاد اجتمـاعی و عوامـل مـؤثر بـر آن در شـهر خلخال(استان اردبیل)، پژوهش‌نامه علوم اجتماعی ، دوره3، شماره3 ،ص153-133.
  • هزار جریبی، جعفر؛ حامد، محبوبه (1391)، رابطه اعتماد اجتماعی و احساس امنیت در میان شهروندان تهرانی، فصلنامه علمی و پژوهشی برنامه‌ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، دوره 3، شماره 12، پاییز ، ص58-31.
  • هزارجریبی، جعفر (1390)، احساس امنیت اجتماعی از منظر توسعه گردشگری، مجله علمی پژوهشی جغرافیا و برنامه‌ریزی محیطی دانشگاه اصفهان، سال 20، شماره 2، تابستان، ص143-121.
  • یاری، حامد؛ هزار جریبی، جعفر (1391) بررسی رابطه احساس امنیت و اعتماد اجتماعی در میان شهروندان (مطالعه موردی ساکنان شهر کرمانشاه)، فصلنامه علمی و پژوهشی پژوهش‌های راهبردی مسائل اجتماعی ایران (پژوهش‌های راهبردی امنیت و نظم اجتماعی)، دوره 1، شماره 4، ص58-39.
  • Kruzich, J. M., Mienko, J. A., & Courtney, M. E. (2014). Individual and work group influences on turnover intention among public child welfare workers: The effects of work group psychological safety, Children and Youth Services Review, Vol 42, 20-27.
  • Luthans, F., Avey, J.B., Avolio, B.J & Peterson, S.J. (2010). The development and resulting performance impact of positive psychological capital. Human resourcedevelopment quarterly. Vol21, No1, 41-65.
  • Luthans, F., Youssef, C., & Avolio, B. J. (2007). Psychological Capital: Developing the human competitive edge. Oxford, England: Oxford University Press.
  • Luthans, F., Luthans, K.W. and Luthans, B.C. (2004) Positive Psychological Capital: Beyond Human and Social Capital. Business Horizons, Vol 47, No1, 45-50.
  • McCubbin, M. A., & McCubbin, H. I. (1996). Resiliency in families: A conceptual model of family adjustment and adaptation in response to stress and crisis. In H. McCubbin, A. Thompson, & M.cCubbin (Eds.), Family assessment: Resiliency, coping, and adaptation: Inventories for research and practice (pp. 1-64). Madison: University of Wisconsin.
  • Richardson, G. E. (2002). “The met theory of resilience and resiliency”, Journal of clinical psychology, Vol58, No3, 307-321.
  • Seligman, M. E. P., & Csikszentmihalyi, M. (2000). Positive psychology: An introduction. American Psychologist, Vol55, No1, 5–14.
  • Snyder, C. R., Rand, K. L., & Sigmon, D. R. (2002). Hope theory. In C. R. Snyder & S. Lopez (Eds.), Handbook of positive psychology (pp.257-276). Oxford, UK: Oxford University Press.
  • Snyder, C. R., Harris, C., Anderson, J. R., Holleran, S. A., Irving, L. M., Sigmon, S. T., Yoshinobu, L., Gibb, J., Langelle, C., & Harney, P. (1991). The will and the ways: Development and validation of an individual-differences measure of hope. Journal of Personality and Social Psychology, Vol 60, No4, 570–585.

Walsh, F. (2006). Strengthening family resilience. New York: The Guilford Press.