رهیافت اجتماع محوری پلیس در پیشگیری از جرائم در پهنه استان مازندران

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای رشته حقوق کیفری و جرم شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی، آمل، ایران .

2 دانشیار گروه حقوق، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قائمشهر، قائمشهر، ایران. نویسنده مسئول .

3 استادیار گروه حقوق، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی، آمل، ایران

چکیده

هدف و زمینه: یکی از چالش­های اصلی در بحث ورود مجرم به نظام عدالت کیفری، دریافت پاسخ­های کیفری به صورت رسمی و دولتی در قالب کیفر­های سخت و خشن است. توالی فاسد اینگونه پاسخ ها اقتدارگرایی نظام قضایی، امنیتی شدن سیاست جنایی، حذف پاسخ­های جامعوی و برچسب زنی به شهروندان است. برای پیشگیری از این توالی فاسد و توجه بیشتر به رویکردهای پیشگیرانه حضور و بروز پلیس اجتماع محور با رویکردها و رهیافت­های جامعوی- ترمیمی مبتنی بر صلح و سازش ضروری به نظر می­رسد. نوشتار حاضر به بررسی و نقش برنامه­های پلیس اجتماع محور استان مازندران در پیشگیری از جرائم می­پردازد.
روش­ تحقیق: اطلاعات مورد نیاز به دو صورت تلفیقی از طریق دو روش کتابخانه­ای و میدانی (تهیه پرسشنامه محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت و تکمیل آن بین نمونه آماری 350 نفر تصادفی ساده از پلیس، قضات، اساتید دانشگاه، مسئولین و آحاد مردم در پهنه استان مازندران) جمع آوری گردید و تجزیه و تحلیل داده­ها با استفاده از نرم افزار spss و آزمون تی تک نمونه­ای و دو­جمله­ای انجام گرفته است.
یافته­ ها و نتیجه ­گیری: رهیافت اجتماع محوری در پلیس استان مازندران با اجرای طرح­هایی اعم از طرح مکنا، طرح شورای معتمد پلیس، تعبیه واحد­های مشاوره و مددکاری و طرح­های چهارگانه ارتقاء امنیت اجتماعی (رعد، فاتح، نصرت و ظفر) با زیربنای جرم شناسی و مبتنی بر نظریاتی همچون عدالت ترمیمی، برچسب زنی و نظریه حداقلی حقوق کیفری ضمن حصول سازش 75 درصدی پرونده­های ارجاعی، باعث توقف و کاهش جرائم مطمح نظر محله­ها و ارتقاء احساس امنیت اجتماعی گردیده است بنابراین پلیس مازندران رهیافت اجتماع محوری را بر پایه سیاست جنایی مشارکتی در جرائم کم­اهمیت و خرد با اجرای برنامه­ها و طرح‌های متمرکز و غیر متمرکز با موفقیت به ظهور رسانده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Police Community-oriented Approach in Crime Prevention across Mazandaran Province

نویسندگان [English]

  • Kazem Rajabzadeh Chenari 1
  • Hassan Haji Tabar Firoozjaei 2
  • Mehdi Esmaili 3
1 PhD, Criminal Law & Criminology, Islamic Azad University , Ayatollah Amoli Branch, Amol, Iran.
2 Associate Professor, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ghaemshahr Branch, Iran.
3 Assistant Professor, Faculty of Humanities, Islamic Azad University, Ayatollah Amoli Branch, Amol, Iran.
چکیده [English]

Background and Aim: One of the main challenges in the issue of criminals’ entry into the criminal justice system, is to receive formal and governmental criminal responses in the framework of harsh punishments. The corrupt sequence of such responses is the authoritarianism of the judiciary, criminal policy having security flavor, the elimination of public responses, and the labeling of citizens. In order to prevent this corrupt sequence and pay more attention to preventive approaches, the presence and emergence of community-oriented police with comprehensive and restorative approaches based on peace and compromise seems essential. The present article investigates the role of community-oriented police programs in Mazandaran province in crime prevention.
Method: The required information is collected via two incorporated ways: through library and field methods (preparation of a researcher-made questionnaire based on Likert scale and its filling in by a simple random sample of 350 police, judges, university professors, officials and individuals) in Mazandaran province; and data analysis was performed using SPSS and single-sample and two-sentence t-test.
 Findings and Conclusion: A community-oriented approach in Mazandaran province police via implementation of plans including the Makna plan, the plan of the police trustee council, the establishment of counseling and assistance units and quadruple plans to promote social security (Ra’ad, Fateh, Nosrat and Zafar) with criminology basis of and based on theories such as restorative justice, labeling and the theory of minimal criminal law, while achieving 75% compromise in referral cases, has led to halting and reducing crimes in the relevant neighborhoods and promoting social security feeling. Therefore, Mazandaran province police has successfully developed a community-oriented approach based on participatory criminal policy in minor and petty crimes through implementing centralized and decentralized programs and plans.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Police
  • community-oriented
  • prevention
  • plans
  • counseling and social working units
  • بیات، بهرام، شرافتی پور، جعفر، عبدی، نرگس.(۱۳۸۷). «پیشگیری از جرم با تکیه بر رویکرد اجتماع محور». چاپ اول. تهران: انتشارات معاونت اجتماعی ناجا - اداره کل مطالعات اجتماعی.
  • بیلی، دیوید. (1379). «پلیس آینده». ترجمه: غلامرضا زندی. چاپ اول. تهران: انتشارات معاونت ناجا.
  • باقری، محمود. (1386). «حدود آزادی طرفین دعوی در تعیین صلاحیت قضایی بین المللی: جایگاه تجاری بین المللی». مجله مطالعات حقوق (خصوصی)، 3: 62-29.
  • بریث ویت، جان، رایجیان اصلی، مهرداد. (1385). «عدالت ترمیمی». مجله تحقیقات حقوقی، 43: 570-521.
  • بیابانی، غلامحسین، روحزاده، روح الله. (1397). «تاثیر خلاقیت و شیوه های نوآورانه دانش پلیس در پیشگیری و کشف جرم». فصلنامه علمی ابتکار و خلاقیت در علوم انسانی، 4: 178-14.
  • ترابی، یوسف. (1382) «درآمدی بر رهیافت پلیس مشارکت گرا: پلیس محله» ، فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی ناجا،22: 141-112.
  • توسلی جهرمی، منوچهر. (1381). «نگاهی به شیوه های جایگزین حل اختلاف (ADR) در مقررات جدید اتاق بازرگانی بین المللی». مجله حقوقی، 26: 382-365.
  • چالوم، لئونارد، همکاران. (1387) «نقش پلیس در امنیت شهری و زمامداری بهینه». ترجمه : غلامرضا محمد نسل. پلیس و پیشگیری از جرم. مجموعه مقالات.
  • دلماس مارتی، می ری. (1381). «نظام های بزرگ سیاست جنایی». ترجمه: علی حسین نجفی ابرند آبادی. چاپ اول. تهران: نشر میزان.
  • دالوندی، زهرا. (1388) «نقش پلیس در پیشگیری از جرم». پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی.
  • رایجیان اصلی، مهرداد، تندرو، امیر. (1396) «نقش و کارکردهای واحدهای مشاوره و مددکاری نیروی انتظامی در پیشگیری از جرم از طریق تدابیر عدالت ترمیمی». چاپ اول. تهران: دانشنامه عدالت ترمیمی.
  • رجب زاده چناری، کاظم. (1399). «پیشگیری از جرم در پرتو برنامه های پلیس اجتماع محور (مطالعه موردی در پهنه استان مازندران)». رساله دکتری. دانشگاه آزاد اسلامی واحد آیت الله آملی.
  • رجب زاده چناری، کاظم، حاجی تبار فیروزجایی، حسن،اسماعیلی، مهدی. (1399). «پیشگیری از جرائم ثانویه در پرتو برنامه های پلیس جامعه محور (مطالعه موردی در شهرستان بابل)». فصلنامه مطالعات امنیت اجتماعی: 45-13.
  • رجبی پور، محمود. (1382). «راهبرد پیشگیری اجتماعی از جرم (تعامل پلیس و دانش آموزان)» فصلنامه دانش انتظامی، 18: 32-7.
  • زینالی، حمزه. (1381). «پیشگیری از بزهکاری و مدیریت آن در پرتو قوانین و مقررات جاری ایران». فصلنامه رفاه اجتماعی. 6: 124-97.
  • ستوده، هدایت الله. (1380). «آسیب شناسی اجتماعی». چاپ هشتم. تهران: انتشارات آوای نور.
  • سلیمان پور شیری، علمدار. (1389). «جلوه های عدالت ترمیمی در نظان عدالت کیفری ایران». پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید بهشتی. تهران.
  • سماواتی پیروز، امیر. (1385). «عدالت ترمیمی تدریجی عدالت کیفری یا تغییر آن». چاپ اول. تهران: انتشارات نشر نگاه بینه.
  • شاکری، ابوالحسن. (1382). «قوه قضاییه و پیشگیری از وقوع جرم». مجموعه مقالات همایش علمی- کاربردی پیشگیری از وقوع جرم.
  • شاکری، رضا. (1381). «پلیس و مردم و امنیت». چاپ اول. تهران: سازمان عقیدتی سیاسی ناجا.
  • شیری، عباس. (1385). «پارادایم های عدالت کیفری: عدالت کیفری سزا دهنده و عدالت ترمیمی». مجله حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران، 74: 246-213.
  • طالع زاری، علی، گلدوزیان، ایرج، ابراهیمی، نصیبه. (1397). «کارکرد شناسی تحولات پلیس در زمینه پیشگیری از جرم». فصلنامه مطالعات حقوق کیفری و جرم شناسی، 1: 160-145.
  • عابدی نژاد، زهرا. (1393). «رساله ارزیابی سیاست ها و برنامه های انتظامی کنترل جرم در ایران از منظر شاخص های پلیس اجنماع محور». تهران: دانشگاه تربیت مدرس.
  • عالی پور، حسن. (1389). «ماهیت جرم» . فصلنامه پژوهش حقوق و سیاست، 28: 214-180.
  • عباسی، مصطفی. (1382). «افق های نوین عدالت ترمیمی». چاپ اول. تهران: انتشارات دانشور.
  • عباسی، مصطفی. (1382). «عدالت ترمیمی». مجموعه مقالات در تجلیل از استاد آشوری. چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.
  • عسگری نیا سر، مسعود. (1388). «نقش قاضی و پلیس در میانجیگری کیفری». پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت مدرس.
  • غفاری چراتی، صالح. (1399). «هرزه نگاری در فضای مجازی در نظام عدالت کیفری ایران». رساله دکتری دانشگاه مازندران.
  • غلامی، حسین. (1382). «اصل حداقلی بودن حقوق جزا». چاپ اول. تهران: انتشارات میزان.
  • غلامی، حسین. (1385). «عدالت ترمیمی». چاپ اول. تهران: انتشارات سمت.
  • گسن، موریس. (1385). «اصول جرم شناسی». ترجمه: میر روح الله صدیق. چاپ اول. تهران: نشر دادگستر.
  • محمد نسل، غلامرضا. (1391). «مبانی پیشگیری از جرم». چاپ اول. تهران: انتشارات میزان.
  • معاونت اجتماعی ناجا. (1380). «دستورالعمل تعبیه و راه اندازی معاونت اجتماعی و مراکز مشاوره». معاونت اجتماعی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
  • معاونت اجتماعی ناجا. (1393). «دستورالعمل اجرای طرح شورای معتمد پلیس». معاونت اجتماعی ناجا.
  • معاونت طرح و برنامه ناجا. (1391). «دستورالعمل اجرای طرح مکنا». معاونت طرح و برنامه نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران.
  • معاونت عملیات ناجا. (1397). «دستورالعمل اجرای طرح های ارتقا امنیت اجتماعی». معاونت عملیات ناجا.
  • معین، محمد. (1375). «فرهنگ فارسی». جلد اول. چاپ نهم. تهران: انتشارات سپهر.
  • مقدسی، محمدباقر، میرزایی، محمد، غنی، کیوان. (1397). «برنامه های ترمیمی پلیس با تکیه بر قانون آیین دادرسی کیفری و رویه عملی پلیس ایران». پژوهشنامه حقوق کیفری، 1: 214-187.
  • ملک محمدی، حمیدرضا. (1394). «جرم شناسی فضای مجازی». تهران: انتشارات میزان.
  • میرخلیلی، محمود. (1378). «رساله تحقیقاتی پیشگیری از بزهکاری». مجتمع آموزش عالی قم.
  • میلر، لیندا، ام هس، کارن. (1381). «پلیس و جامعه». ترجمه : رضا کلهر. فصلنامه دانش انتظامی، 12: 107-86.
  • نجفی ابرندآبادی، علی حسین. (1387). «پیشگیری بزهکاری و پلیس محلی». مجله تحقیقات حقوقی، 25: 54-46.
  • نجفی ابرند­آبادی، علی حسین، هاشم بیگی، حمید. (1395). «دانشنامه جرم شناسی». چاپ چهارم. تهران: انتشارات گنج دانش.
  • نجفی توانا، علی. (1382). «جرم شناسی». چاپ سوم. تهران: نشر آموزش و سنجش.
  • نجفی توانا، علی. (1386). «جرم شناسی».چاپ چهاردهم. تهران: انتشارات آموزش و سنجش.
  • هیوز، گوردون. (1380). «پیشگیری از جرم (کنترل اجتماعی، ریسک و مور نیته اخیر)». ترجمه: علیرضا کلردی و محمد تقی جغتایی. چاپ اول. تهران: انتشارات سازمان بهزیستی کشور.
  • Abigail A. Fagan and Delbert S. Elliott (2017) »The prevention of Crime«, First Edition, Willie-Blackwell Publications.
  • Griffiths C. (2019). »policing and community safety in northern Canadian communities: challenges and opportunities for crime prevention«. crime prevention and community safety, 21: 246-266.