تجربه حاشیه‌نشینی و سلامت اجتماعی زنان (مطالعه‌ای کیفی در بین زنان حصارامیر پاکدشت)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای رفاه اجتماعی دانشگاه علامه طباطبائی ، تهران. ایران. نویسنده مسئول.

2 دانشجوی کارشناسی ارشدحقوق و جزا و جرم شناسی، دانشگاه بروجرد، لرستان. ایران.

چکیده

زمینه و هدف: سلامت اجتماعی حاصل ارزیابی فرد از موقعیت خویش است که در مناطق حاشیه­ نشین توانایی درگیری فعالانه و مثبت با دیگران را کاهش می­ دهد. این وضعیت در بین زنان حاشیه­ نشین، قابلیت­ ها و توانایی­ های فردی و اجتماعی­ آن­ها به منظور دستیابی به یک زندگی مطلوب را سلب کرده است.
روش تحقیق: این مطالعه به صورت کیفی و با استفاده از پدیدار­شناسی در بین زنان حاشیه­ نشین منطقه حصار امیر پاکدشت انجام گرفت. جامعه مورد مطالعه کلیه زنان بالای 18 سال حصار امیر پاکدشت بودند. نمونه ­ها به صورت هدفمند انتخاب شدند. ابزارگردآوری داده­ ها مصاحبه نیمه­ ساخت یافته است. بر اساس اشباع نظری،10 نفر از زنان مورد مصاحبه قرار گرفتند و از کدگذاری برای تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شد. بعد از کد­گذاری داده ­ها و تجزیه آن­ها، ده درون­مایه فرعی و پنج درون­ مایه اصلی استخراج شد.
یافته‌ها و نتیجه‌گیری: یافته ­های تحقیق نشان دهنده  «روابط نارس، بی­ ثباتی موقعیتی، خودحاشیه­ سازی و تداوم­ بخشی به وضع موجود، برگشت­ ناپذیری متقابل، حس­ رهابودگی و بی­ معنایی» در بین زنان مورد مطالعه می‌باشد. نتایج نشان می­ دهد که زندگی حاشیه­ نشینی، زنان منطقة حصارامیر را در وضعیت «محدودیت رابطه ­ایی» قرار داده است. این امر منجر به فرودستی موقعیتی در بین آن ها شده است و مرزهای خانوادگی را ناپایدار کرده و با سستی منزلت زنانه، امکان انطباق­ پذیری و مشارکت‌پذیری آن‌ها را کاهش داده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Experience of Living on the Outskirt of Cities and Women's Social Health (A Qualitative Study Conducted on Women Living in "Hesar Amir Pakdasht")

نویسندگان [English]

  • abozar Ghasemi Nejad 1
  • hamed hasanvand 2
1 PHD,Social welfare, Allameh Tabatabei University, Tehran, Iran, Corresponding author.
2 MA student, Criminal Law and Criminology, Boroujerd University, Boroujerd, Iran.
چکیده [English]

Background and Aim: Social health is the result of an individual's assessment of his or her situation, which reduces his/her ability to actively and positively engage with others in the outskirt of cities. This situation has prevented women living on the outskirt of cities from using their individual and social abilities and capabilities in order to enjoy a desirable life.
Method: This qualitative study was conducted using phenomenology among women living on the outskirt of "Hesar Amir Pakdasht". The study population included all women over 18 living in "Hesar Amir Pakdasht". Samples were purposefully selected. The data collection tool is a semi-structured interview. Based on theoretical saturation, 10 women were interviewed and coding was used for analyzing the data. After encoding the data and analyzing it, ten sub-themes and five main themes were extracted.
 Findings and Conclusion: The research findings indicate that the experience of living on the outskirt of cities is: "Immature relationship, situational instability, self-marginalization and continuity to the status quo, reciprocal irreversibility, sense of deliverance and insignificance" on the part of women under study. The results indicate that living on the outskirt of "Hesar Amir Pakdasht" has restricted the relationship of women in that area. This has led to a positional inferiority on their part, destabilizing family boundaries .In the meantime, weakness of women's status has led to reduction of the possibility of their adaptability and participation in the society.

کلیدواژه‌ها [English]

  • social health
  • women living in "Hesar Amir Pakdasht"
  • living on the outskirt
  • Irreversibility
  • افشانی، علیرضا و شیری محمدآباد، حمیده (1394)، «رابطه اعتماد اجتماعی با سلامت اجتماعی در بین زنان شهر یزد»، مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، دوره 4، شماره2، 299-277.
  • اکبری، مریم؛ نجفی، ساریسا؛ ندریان، حیدر (1396)، «رابطة سرمایة اجتماعی و حمایت اجتماعیِ درک­شده با سلامت روان زنان در شهر سنندج؛ مطالعه­ای مبتنی بر جامعه»، فصلنامة علمی پژوهشی آموزش بهداشت و ارتقای سلامت، 5 (3)، صص 155- 163.
  • تاج­مزینانی، علی­اکبر و قاسمی­نژاد، ابوذر (1395). «کنش­ورزی سیاسی و سلامت اجتماعی زنان: مورد مطالعه زنان 15-49 ساله منطقه چهار تهران»، مجله مطالعات انتخابات، سال 5، شماره 12-13.
  • ربانی، رسول؛ حقیقتیان، منصور؛ نظری، جواد و قاسمی، مریم (1390). «بررسی جامعه­شناختی حاشیه­نشینی و تاثیر آن بر بهداشت روان حاشیه­نشینان (مطالعه موردی ارزنان ودارک) زینبیه اصفهان»، فصلنامه علوم اجتماعی شوشتر، سال پنجم، شماره 14، صص 95-126.
  • رجبی­گیلان، نادر؛ قاسمی، سیدرامین؛ رشادت، سهیلا؛ زنگنه، ععیرضا و سعیدی، شهرام (1393). «سنجش کیفیت زندگی مرتبط با سلامت زنان ساکن در محلات حاشیه­نشین شهر کرمانشاه و برخی عوامل مرتبط با آن»، ماهنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، سال هجدهم، شماره نهم.
  • نقدی، اسدالله و زارع، صادق (1392)، «مطالعه نگرش­ها و رفتارهای اجتماعی - فرهنگی زنان حاشیه نشین (مورد مطالعه: شهرک سعدی شیراز)»، مطالعات جامعه­شناختی شهری، دوره 3، شماره 9، صص 67-96.
  • واعظ­زاده، ساجده و اباسه، علی (1395). «زنان حاشیه نشین و بازتولید خشونت در روابط اجتماعی»،همایش بین المللی زنان و زندگی شهری، تهران، شهرداری تهران.
  • یحیی­زاده، حسین، رمضانی، محمود (1392)، «سلامت اجتماعی و عوامل موثر بر آن؛ مطالعه موردی: زنان سرپرست خانوار شهر قروه)»، فصلنامه برنامه­ریزی رفاه و توسعه اجتماعی، شماره 16.

 

  • Alemu, G; Stevens, B; Ross, P and Jane Ch.( 2015). " The Use of a Constructivist Grounded Theory Method to Explore the Role of SociallyConstructed Metadata (Web 2.0) Approaches ",  Qualitative and Quantitative Methods in Libraries (QQML); 4: 517-540.
  • Alkire, S. (2010). 'Human Development: Definitions, Critiques, and Related Concepts; Background paper for the 2010 Human Development Report', Oxford Poverty & Human Development Initiative (OPHI), Queen Elizabeth House (QEH), Department of International Development, 3 Mansfield Road, Oxford OX4 1SD.
  • Allen, J. A. V. (1985), Women as a major force in the planning and ‘Development Issues in Marginal Regions’. Taipei: National Taiwan University.
  • Antonovsky, A. (1996). The Salutogenic Model as a Theory to Guide Health Promotion. Health Promotion International, 11, 11-18. 
  • Ascione, M; Luigi, C; Francesco, Ch; Sergio, U. (2009).“Environmental Driving Forces of Urban Growth and Development an Emergy-based Assessment of the City of Rome, Italy, Landscape and Urban Planning.
  • Boland, M. (1978). Women and poverty: Are they synonyms? Social Development Issues, 2 (3), 75-87.
  • Boyatzis, R. E. (2006). Transforming qualitative information: thematic analysis and code development. Sage Braun, Virginia; Clarke, Victoria, Using thematic analysis in psychology, Qualitative Research in Psychology, 8; Vol 3.
  • Braun, V. & Clarke, V. (2006). “Using thematic analysis in psychology”, Qualitative Research in Psychology, (3) 2.
  • Brissette, I., Cohen, S., & Seeman, T. E. (2000). Measuring social integration and social networks. In S. Cohen, L. Underwood, & B. Gottlieb (Eds.), Measuring and intervening in social support (pp. 53–85). New York: Oxford University Press.
  • Byars, L.I & Rue, L.W. (2008). Human Resource Management: 9 th Edition. New York: Mc GrawHill.
  • Cacioppo, J. T., Hawkley, L. C., Crawford, E., Ernst, J. M., Burleson, M. H., Kowalewski, R. B., et al. (2002). Loneliness and health: Potential mechanisms. Psychosomatic Medicine, 64, 407–417.
  • Choudhury, M., Mahanta, L. B., Goswami, J. S., & Mazumder, M. D. (2011). Will capacity building training interventions given to street food vendors give us safer food?: A cross-sectional study from India. Food Control, 22, 1233-1239.
  • Cohen, S., Gottlieb, B., & Underwood, L. (2000). Social relationships and health. In S. Cohen, L. Underwood, & B. Gottlieb (Eds.), Measuring and intervening in social support (pp. 3–25). New York: Oxford University Press.
  • Cohen, sh (2004), Social Relationships and Health, American Psychologist, November 2004.
  • Dahal, S. ; Sanjay K. Nepal , Michael A. Schuett (2014). 'Examining Marginalized Communities and Local Conservation Institutions: The Case of Nepal’s Annapurna Conservation Area, Environmental Management', 53:219–230.
  • Dehan, Nicole and Zipi, Levi (2007), Spiritual Abuse: An Additional Dimension of Abuse Experienced by Abused Haredi(Ultraorthodox) Jewish Wives, Violence Against Women, 15: 1294 – 1310.
  • Erchak, G, Richard, R (1994), Societal Isolation, Violent Norms, and Gender Relations: A Reexamination and Extension of Levinson's Model of Wife Beating, Cross- Cultural Research, 28: 111- 133.
  • Evans, G. L. (2013)."A Novice Researcher’s First Walk Through the Maze of Grounded Theory: Rationalization for Classical Grounded Theory",The Grounded Theory Review; (12) 1.
  • Ezeh, A. (2017). The health of people who live in slums: The history, geography, and sociology of slums and the health problems of people who live in slums, The Lancet; 389: 547-58.
  • Gill,C & Thériault, L. (2005). Connecting Social Determinants of Health and Woman Abuse: A Discussion Paper, Atlantic Summer Institute on Healthy and Safe Communities Finding Common Ground: Creating a Healthier and Safer Atlantic Canada August 23-26, 2005 - U.P.E.I. University of New Brunswick.
  • Haralambos M. and Holborn M. (2008). Sociology: Themes and perspectives. London: Harpor collins publishers.
  • Harpham, T; E. carant, and Rodriguez. c. (2004). Mental Health and Social Capital in Cali, Colombia, Social Science and Medicine; 58, 2267-2277.
  • Hazarika, I. (2010). Women’s Reproductive Health in Slum Populations In India: Evidence from NFHS-3, Journal of Urban Health: Bulletin of the New York Academy of Medicine.
  • Jarchow, A. L. (2004), Analyzing Attitudes Toward Violence Against Women. PhD Thesis. United States: Idaho State University.
  • Kawachi, I, and L, Berkman. (2001). Social ties and mental Health, Journal of urban Health.; 78 (3) 458-467.
  • Keyes , C . , M. (1998). Social well-being . social psychology Quarterly1998; 2 . 121 – 140.
  • Keyes , C . M , & Ryff , C . D. (2000). Subjective change and mental health : a self – concept theory . Social psychology Quarterly; 63, 264 – 279.
  • Kiecolt-Glaser, J. K., & Newton, T. L. (2001). Marriage and health: His and hers. Psychological Bulletin, 127, 472– 503.
  • Leonard, P. (1984). Personality and ideology: Towards a materialist understanding of the individual. London: Macmillan.
  • Magar, V. (2003). Empowerment approaches to gender-based violence: women's courts in Delhi slums. Forum, Volume; p-p: 509-523.
  • McElroy M, Jorna RJ, van Engelen J. (2007). Sustainability Quotients and the Social Footprint, John Wiley and Sons Ltd and The European Research Press Ltd.
  • Midgley, J. (2014). Social Development: Theory & Practice. London: SAGE  Publicaiton Ltd.
  • Munhall, PL .( 2011), Nursing research. Burlington, MA: Jones & Bartlett Learning.
  • Pelc, S. (2017). Marginality and Marginalization, R. Chand et al. (eds.), Societies, Social Inequalities and Marginalization,Springer International Publishing.
  • Rahman, A. (1992) "People's Self Development," in Ekins, P., and Max-Need, M. (eds.) Real-Life Economics: Understanding Wealth Creation, London: Routledge, pp. 167-80.
  • Schiffer, K. and Schatz, E. (2008). Marginalization, social inclusion and health, Correlation is co-sponsored by the European Commission, DG Sanco and the Dutch Ministry of Health, Welfare and Sport (VWS). Publisher:Foundation RegenboogAMOC.
  • Seligman E. p.”( 2003). Happiness: The three traditional theories social Behavior”; 32, 80-99.
  • Sen, A.K. (1985), Commodities and Capabilities, North Holland: Amsterdam.
  • Tacoli, C . (2017), Migration and inclusive urbanization, united nations expert group meeting on sustainabling cities human, mobility and internatonal migeration, UN/POP/EGM/2017/6.
  • Tacoli, C, Budoor, B and Susannah E. F. (2013).‘Urban poverty, food security and climate change’ Human Settlements Working Papers, IIED, London.
  • Thomas, R. & Sinha, J. W. (2009).A critical look at microfinance and NGOs in regard to poverty reduction for women. Social Development Issues, 31(2), 30-42.
  • UN Habitat. (2009). Planning Sustainable Cities, Global Report on Human Settlements, United Nation Human Settlement Programme, London.